Antoni Karpiński

Krótko
Antoni Karpiński (1855–1941) był polskim adwokatem i działaczem narodowo-demokratycznym. Urodził się w Środzie Wielkopolskiej, ale dorosłe życie zawodowe związał z Gnieznem, gdzie bronił polskich działaczy przed sądami pruskimi, a po 1918 r. stanął na czele Sądu Okręgowego. Należał też do ludzi przygotowujących powstanie wielkopolskie.
Kim był
Według Wikipedii Karpiński przyszedł na świat 24 października 1855 r. w rodzinie Leopolda Karpińskiego herbu Korab i Otolii z Jarochowskich herbu Przerowa. Maturę zdał w 1875 r. w gimnazjum w Śremie, a potem studiował prawo w Berlinie i Bonn. Praktyki referendarskie odbył w Torgau i Aschersleben.
W 1883 r. ożenił się z Wandą ze Święcickich (1861–1909), siostrą Heliodora. Mieli syna Zygmunta (1892–1981) i córkę Wandę (1896–1967).
Zmarł 22 kwietnia 1941 r. w Warszawie, dokąd został wysiedlony z Gniezna w grudniu 1939 r.
Związek ze Środą Wielkopolską
Środa to miejsce jego urodzenia i na tym opiera się związek z miastem. Edukację kontynuował poza nią, w Śremie. Od 1883 r. mieszkał na stałe w Gnieźnie i tam rozwijał karierę, więc ze Środą łączy go pochodzenie, a nie działalność publiczna.
Dokonania
Od 1883 do 1918 r. prowadził w Gnieźnie kancelarię adwokacką. Występował jako obrońca polskich działaczy niepodległościowych przed sądami pruskimi. Był też przewodniczącym rady nadzorczej polskiej spółki prasowej wydającej „Lech. Gazetę Gnieźnieńską”.
Jego zaangażowanie polityczne i społeczne obejmowało kilka organizacji:
- Poznańskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk (od 1894 r.),
- Dozór Szkoły Katolickiej (1895–1907),
- Rada Główna Polskiego Towarzystwa Demokratycznego (od 1909 r.).
Po odzyskaniu niepodległości pełnił najważniejsze funkcje w Gnieźnie:
| Okres | Funkcja |
|---|---|
| 1918 | członek Miejskiej i Powiatowej Rady Ludowej oraz Rady Robotniczej |
| 1919–1927 | pierwszy prezes Sądu Okręgowego w Gnieźnie |
| 1919–1921 | przewodniczący gnieźnieńskiej Rady Miejskiej |
Za zasługi otrzymał Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (7 listopada 1925 r.).
Upamiętnienie i ślady
Ślady działalności Karpińskiego znajdują się w Gnieźnie. Rada Miejska nadała mu tam tytuł Honorowego Obywatela Miasta (3 listopada 1932 r.).
Jego prochy rodzina złożyła jesienią 1947 r. w grobie rodzinnym na cmentarzu św. Piotra i Pawła w Gnieźnie. Nagrobek odrestaurowano w 2004 r. i umieszczono przy nim tablicę z napisem „Z wdzięczności Rada Miasta Gniezna Anno Domini 2004”.
Fot. nieznany/ archiwum Z Karpiński, Public domain, Wikimedia Commons